Gasketel vervangen door een warmtepomp: wanneer, wat het kost en de stappen

In Vlaanderen mag je een gasketel in een bestaande woning nog vervangen door een nieuwe, dus een warmtepomp is een keuze en geen plicht. In aankoop is ze duurder: het rekenmodel van de CREG rekent € 14.210 voor 7 kW, inclusief 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud, tegenover € 6.821 exclusief btw (ongeveer € 8.250 met 21% btw) voor een nieuwe gascondensatieketel. Per jaar kost ze in ons gasvoorbeeld (17.000 kWh gas per jaar, seizoensrendement 2,9, prijzen van januari tot en met september 2026) ongeveer € 90 minder dan je oude gasketel als je de gasaansluiting laat wegnemen, en € 36 meer dan een nieuwe condensatieketel met een rendement van 94%.

Deze gids gaat over Vlaanderen; in Brussel en Wallonië gelden eigen premies en regels.

In het kort

• Regels. Een werkende gasketel hoef je niet te vervangen en een nieuwe gasketel mag in een bestaande woning nog; nieuwbouwwoningen waarvan de omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2025 is aangevraagd, krijgen geen gasaansluiting meer.
• Per jaar. In ons gasvoorbeeld (seizoensrendement 2,9, prijzen januari–september 2026) kost de warmtepomp ongeveer € 90 minder dan je oude gasketel, als je de gasaansluiting laat wegnemen, en € 36 meer dan een nieuwe condensatieketel (rendement 94%).
• Aankoop. Het CREG-model rekent € 14.210 voor 7 kW, inclusief 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud, en € 6.821 exclusief btw voor een nieuwe gascondensatieketel: ongeveer € 8.250 met 21% btw.
• Gasaansluiting. Fluvius rekent € 688,38 om de aansluiting weg te nemen en € 150,98 voor de meter (tarief 2026, incl. 21% btw); pas dan vallen de vaste kosten voor gas weg.

Mag je je gasketel nog vervangen door een nieuwe gasketel?

Ja. In een bestaande woning mag je in Vlaanderen nog een nieuwe gasketel plaatsen, en heb je nog geen aardgasaansluiting, dan kan je er een aanvragen tegen de werkelijke aansluitkost. De nieuwe ketel moet voldoen aan de Europese ecodesigneisen; een condensatieketel doet dat. Een werkende gasketel hoef je ook niet te vervangen: zolang hij niet defect is, mag hij blijven, als je installatie voldoet aan de regels voor onderhoud en keuring.

Voor nieuwbouw ligt dat anders: woningen waarvan de omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2025 is aangevraagd, krijgen geen aardgasaansluiting meer. Wat dat voor een nieuwe woning betekent, lees je in warmtepomp in nieuwbouw.

Twee dingen maken de keuze voor gas wel duurder:

• Btw. Op een nieuwe gas- of stookolieketel, de brander en de ketelregeling betaal je 21% btw. Op een warmtepomp betaal je 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud; de details staan in btw op een warmtepomp.
• Belastingen. De federale accijns op elektriciteit daalt elk jaar tot 2029, die op aardgas en stookolie stijgt. Vanaf 2028 komt er een Europese CO2-prijs op aardgas en stookolie voor verwarming.

Is je woning klaar voor een warmtepomp?

Een warmtepomp past in een woning die voldoende geïsoleerd is en weinig warmte vraagt; in een ongeïsoleerde woning werkt ze niet efficiënt en verbruik je veel stroom. Een eerste beeld krijg je met de tool Warmtepompklaar van de Vlaamse overheid.

Je gasfactuur geeft ook een eerste schatting van het vermogen. We gaan uit van een oude ketel met een rendement van 85%: dan levert 17.000 kWh gas 14.450 kWh nuttige warmte. Na aftrek van 1.811 kWh voor sanitair warm water blijft 12.639 kWh voor verwarming. Gedeeld door 1.835, de deler uit het CREG-model voor −9 °C in Ukkel, geeft dat 6,89 kW: een toestel van ongeveer 7 kW. Het echte vermogen bepaalt je installateur met een warmteverliesberekening per ruimte, met de ontwerpbuitentemperatuur die de norm voor jouw gemeente vastlegt, niet met het vermogen van je oude gasketel.

Je radiatoren kunnen blijven als ze elke ruimte warm krijgen met water van hoogstens 55 °C; dat is ook de grens voor Mijn VerbouwPremie. Lukt dat niet overal, lees dan warmtepomp en radiatoren.

Wat kost een warmtepomp per jaar tegenover je gasketel?

Ons gasvoorbeeld is een woning uit de jaren '70–'80 met radiatoren die 17.000 kWh gas per jaar verbruikt, zoals op je energiefactuur. Dat is het standaardverbruik waarmee de Vlaamse Nutsregulator en de CREG gasprijzen vergelijken, geen gemiddelde Vlaamse woning. Het is een rekenvoorbeeld, geen offerte en geen beloofde besparing.

De bedragen zijn afgerond op hele euro's; daardoor telt niet elke kolom exact op.

Kosten per jaar in ons gasvoorbeeld

• Oude gasketelGasketel
  € 1.557
• Nieuwe condensatieketelGasketel
  € 1.431
• Lucht-waterwarmtepompWarmtepomp
  € 1.467

Verwarming	Gasketel	Warmtepomp
Oude gasketel	€ 1.557
Nieuwe condensatieketel	€ 1.431
Lucht-waterwarmtepomp		€ 1.467

Tegenover je oude gasketel kost de warmtepomp in dit voorbeeld ongeveer € 90 per jaar minder, als je de gasaansluiting laat wegnemen. Met dat verschil verdien je de aankoopprijs binnen twintig jaar niet terug, ook niet met een premie. Tegenover een nieuwe condensatieketel met een rendement van 94% kost ze ongeveer € 36 per jaar meer. Zonder premie of met de premie van categorie 1, 2 of 3 verdien je de meerprijs tegenover zo'n nieuwe ketel bij deze energieprijzen dus niet terug. In categorie 4 dekt de premie van € 6.000 (maximaal 50% van de factuur exclusief btw) de meerprijs van ongeveer € 5.957 in het rekenmodel van de CREG, als je aan de voorwaarden voldoet, maar blijft de warmtepomp per jaar ongeveer € 36 duurder.

In dat voordeel van ongeveer € 90 zit ook € 160,15 aan vaste kosten voor gas die je niet meer betaalt. Dat klopt alleen als de gaslevering stopt en Fluvius de meter en de aansluiting wegneemt. Blijf je op gas koken, dan betaal je die vaste kosten verder en kost de warmtepomp in ons voorbeeld ongeveer € 70 per jaar meer dan je oude gasketel. Ook bij een hybride warmtepomp blijven de vaste kosten voor gas.

De grafiek hieronder zet de warmtepomp over twintig jaar naast een nieuwe gasketel, met de aankoopprijzen uit het rekenmodel van de CREG en standaard zonder premie; je kan het seizoensrendement, de prijzen en je premiecategorie aanpassen. Hoe gevoelig de uitkomst is, lees je in is een warmtepomp rendabel.

Gasketel vervangen door een warmtepomp: welke prijs betaal je?

In aankoop is een warmtepomp duurder dan een nieuwe gasketel. Het rekenmodel van de CREG gaat voor een lucht-waterwarmtepomp van 7 kW uit van € 14.210, inclusief 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud. Op basis van hetzelfde model (€ 6.821 exclusief btw) kost een nieuwe gascondensatieketel geplaatst € 8.253, inclusief 21% btw op de ketel, de brander en de ketelregeling. Het verschil is ongeveer € 5.957.

In de offertes die we analyseerden kost een lucht-waterwarmtepomp met boiler geplaatst meestal € 12.000 tot € 15.500 voor 4 à 6 kW en € 14.000 tot € 17.500 voor 8 à 10 kW, inclusief 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud. Ons gasvoorbeeld zit met ongeveer 7 kW tussen die twee klassen.

Mijn VerbouwPremie voor een lucht-waterwarmtepomp bedraagt € 1.500 in inkomenscategorie 1 of 2 (maximaal 20% in categorie 1 en 25% in categorie 2 van de factuur exclusief btw, voor aanvragen tot en met 31 december 2027), € 4.500 in categorie 3 (maximaal 35% van de factuur exclusief btw) en € 6.000 in categorie 4 (maximaal 50% van de factuur exclusief btw), als je aan de voorwaarden voldoet. Je vraagt de premie pas aan na de eindfactuur; alle voorwaarden staan in premie voor een warmtepomp.

Bij de overstap van gas komen er posten bij die niet in de prijsvorken zitten:

Hoe laat je je gasaansluiting afsluiten of wegnemen?

Bij de overstap regel je twee dingen: je zegt je gascontract op bij je energieleverancier en je vraagt Fluvius om de meter te sluiten of de aansluiting weg te nemen. Doe dat pas als de warmtepomp draait en ook je sanitair warm water levert.

Bij Fluvius heb je twee mogelijkheden, die je allebei via Mijn Fluvius aanvraagt:

• De meter laten sluiten. De meter blijft hangen en kan later weer open.
• De meter en de aansluiting laten wegnemen. Dat is definitief: een verwijderde meter kan nooit meer open. Fluvius koppelt de dienstleiding af van het net, maar ze blijft in de grond liggen; de gasmeter en het bovengrondse deel van de aansluiting op je terrein gaan weg.

Voor het wegnemen rekent Fluvius € 688,38 voor de aansluiting en € 150,98 voor de meter, inclusief 21% btw: samen € 839,36 volgens het tarief voor 2026. Pas als de levering stopt en de meter en de aansluiting weg zijn, vallen de vaste kosten voor gas helemaal weg. Laat je de meter alleen sluiten, vraag dan na welke kosten blijven. Voor de aanvraag heb je een plan, een schets of een foto nodig waarop te zien is waar de aansluiting buiten zit.

Wat verandert er in huis als de gasketel weggaat?

Sanitair warm water. Maakte je gasketel ook je warm water, dan neemt de warmtepomp dat over met een boiler voor sanitair warm water; de prijzen in deze gids gaan uit van een warmtepomp met boiler. Buildwise raadt aan sanitair warm water op minstens 60 °C te produceren tegen legionella. Vraag je installateur hoe het toestel dat doet.

Ruimte. De binnenunit en de boiler nemen meer plaats in dan een gasketel aan de muur, en de buitenunit heeft buiten een stevige plek nodig. Waar die mag staan, lees je in warmtepomp installeren.

Elektriciteit. Vraag je installateur of je elektriciteitsaansluiting krachtig genoeg is voor de warmtepomp. Is dat niet zo, dan vraag je bij Fluvius een wijziging van je aansluiting aan. Met een digitale meter betaal je een capaciteitstarief op je hoogste kwartierpiek per maand; in ons voorbeeld verhoogt de warmtepomp je gemiddelde maandpiek met ongeveer 1,27 kW.

Schoorsteen en onderhoud. Een warmtepomp verbrandt in huis geen brandstof, dus de rookgasafvoer van je gasketel is niet meer nodig; laat in de offerte zetten wie hem weghaalt of dichtmaakt. Ook het verplichte onderhoud om de twee jaar van een gasketel vanaf 20 kW valt weg: voor een warmtepomp bestaat geen wettelijke onderhoudsplicht.

Is een hybride warmtepomp een tussenstap?

Een hybride warmtepomp combineert een lucht-waterwarmtepomp met een gascondensatieketel, met één regeling die telkens het toestel met het beste rendement inzet. Volgens de Vlaamse overheid kan een hybride een tussenstap zijn in een woning die nog onvoldoende geïsoleerd is. Je houdt dan wel je gasaansluiting met haar vaste kosten en het onderhoud van de gasketel, en de premie is lager dan voor een volledige warmtepomp. Wil je je oude gasketel als reserve laten staan, dan krijg je geen premie voor een lucht-waterwarmtepomp: die moet daarvoor de enige centrale verwarming in het gebouw zijn. Wanneer een hybride zinvol is, lees je in hybride warmtepomp.

In welke volgorde vervang je je gasketel door een warmtepomp?

1. Gegevens verzamelen. Je gasverbruik in kWh van de laatste jaren en je EPC.
2. Woning nakijken. Test je woning met Warmtepompklaar en kijk of je radiatoren volstaan bij hoogstens 55 °C.
3. Offertes vergelijken. Elke installateur prijst dezelfde opdracht, met een warmteverliesberekening per ruimte en het weghalen van de gasketel als aparte post.
4. Elektriciteit nakijken. Laat nagaan of je aansluiting volstaat en vraag zo nodig een wijziging aan bij Fluvius.
5. Plaatsing. De gasketel gaat eruit; de warmtepomp wordt geplaatst, gevuld en ingeregeld.
6. Gas stopzetten. Als de warmtepomp draait, zeg je je gascontract op en laat je via Mijn Fluvius de meter sluiten of de meter en de aansluiting wegnemen.
7. Premie aanvragen. Na de eindfactuur vraag je Mijn VerbouwPremie aan in Mijn VerbouwLoket, met het attest van de aannemer.
8. Uitbetaling en papieren. Wordt de premie toegekend, dan volgt de uitbetaling. Bewaar de eindfactuur, het attest en de documenten van Fluvius.

Hoe verloopt de installatie in huis?

De tien stappen hieronder tonen wat er in een woning met radiatoren gebeurt, van het plaatsbezoek tot de ingebruikname. De tekening van de meterkast in stap 8 is Duits en toont geen Belgische meterkast of zekeringkast.

Checklist: voor je je gasketel laat vervangen

• Laat het vermogen bepalen met een warmteverliesberekening per ruimte, niet met het vermogen van je gasketel.
• Vraag elke installateur een prijs voor dezelfde opdracht: hetzelfde vermogen, dezelfde boiler en dezelfde werken.
• Laat in de offerte zetten wie de gasketel en de rookgasafvoer weghaalt, en of dat in de prijs zit.
• Vraag of je elektriciteitsaansluiting volstaat voor de warmtepomp.
• Vraag welk RESCert-nummer de installateur heeft die de installatie plaatst of valideert; zonder die validatie krijg je geen Mijn VerbouwPremie.
• Beslis of je op gas blijft koken voor je de aansluiting laat wegnemen: een verwijderde meter gaat nooit meer open.

Bedragen en tarieven die veranderen

Zo rekenen we

Ons gasvoorbeeld verbruikt 17.000 kWh gas per jaar, zoals op je energiefactuur. Aannames: oude ketel 85%, nieuwe condensatieketel 94%, warmtepomp met een seizoensrendement van 2,9, prijzen van januari tot en met september 2026 incl. btw, onderhoud en capaciteitstarief volgens het model van de CREG; bij de warmtepomp vallen de vaste kosten voor gas weg, omdat je de gasaansluiting laat wegnemen. We rekenen zonder premie, financiering, radiatoren of de eenmalige kosten bij Fluvius; meer in onze redactionele methode.

Veelgestelde vragen

Wat kost het om een gasketel te vervangen door een warmtepomp?

Het rekenmodel van de CREG gaat uit van € 14.210 voor een lucht-waterwarmtepomp van 7 kW, inclusief 6% btw in een woning van minstens tien jaar oud. Wat een warmtepomp met boiler geplaatst kost in de offertes die we analyseerden, lees je hierboven bij de prijs. Daarbij komen eventueel radiatoren, een zwaardere aansluiting en het wegnemen van je gasaansluiting, waarvoor Fluvius € 688,38 plus € 150,98 voor de meter rekent (tarief 2026, incl. 21% btw).

Wordt een gasketel verboden in Vlaanderen?

Niet in bestaande woningen: daar mag je een gasketel nog vervangen door een nieuwe, en een werkende ketel hoef je niet te vervangen. Europese regels verbieden fossiele verwarming ter plaatse in nieuwe gebouwen vanaf 2030; in Vlaanderen krijgt een nieuwbouwwoning waarvan de omgevingsvergunning vanaf 1 januari 2025 is aangevraagd, al geen gasaansluiting meer.

Is een warmtepomp zinvol als mijn gasketel nog goed werkt?

Financieel niet: in ons voorbeeld (seizoensrendement 2,9, prijzen van januari tot en met september 2026) kost de warmtepomp per jaar ongeveer € 90 minder dan je oude gasketel, en alleen als je de gasaansluiting laat wegnemen. Daarmee verdien je de aankoopprijs van € 14.210 in het rekenmodel van de CREG binnen twintig jaar niet terug. Ook een premie verandert dat niet. Het voordeel van nu beginnen is dat je zelf het moment kiest: je kan eerst isoleren en je radiatoren nakijken, en je vergelijkt offertes zonder dat je in de kou zit.

Mag ik op gas blijven koken als ik een warmtepomp neem?

Ja. Je houdt dan je gasaansluiting en je gascontract, en dus de vaste kosten voor gas: € 160,15 per jaar in ons rekenvoorbeeld. Daardoor kost de warmtepomp in dat voorbeeld ongeveer € 70 per jaar meer dan je oude gasketel, in plaats van ongeveer € 90 minder.

Moet ik mijn gasmeter laten weghalen als ik een warmtepomp neem?

Dat kies je zelf. Bij Fluvius kan je de meter laten sluiten, zodat hij blijft hangen en later weer open kan. Laat je de meter en de aansluiting wegnemen, dan is dat definitief; dat kost € 688,38 voor de aansluiting en € 150,98 voor de meter, inclusief 21% btw (tarief 2026). Pas dan vallen de vaste kosten voor gas helemaal weg.